Qurilish-montaj xatarlari sug‘urtasi: quruvchi nimalarni bilishi muhim

Qurilish - biznesning eng xavfli sohalaridan biri. Obyektning shikastlanishi, maydondagi avariyalar, tabiiy ofatlar yoki uchinchi shaxslarning da’volari jiddiy moliyaviy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin. Aynan shunday holatlar uchun qurilish-montaj risklarini majburiy sug‘urtalash (QMRS) ko‘zda tutilgan.

QMRS nima

QMRS - bu davlat byudjeti yoki davlat kafolati ostidagi kreditlar hisobidan moliyalashtiriladigan obyektlarni qurishda qo‘llaniladigan majburiy sug‘urta turi. Uning maqsadi - qurilish ishtirokchilarining mulkiy manfaatlarini himoya qilish va kutilmagan hodisalar yuz berganda loyihaning moliyaviy barqarorligini ta’minlashdan iborat.

Sug‘urta nimalarni qoplaydi

QMRS siyosati qurilish-montaj ishlari jarayonida yuzaga keladigan asosiy xatarlarga nisbatan qo‘llaniladi:

• qurilayotgan obyektning shikastlanishi yoki yo‘qolishi;

• qurilish materiallari va asbob-uskunalarning yaroqsiz holga kelishi;

• avariyalar, yong‘inlar, suv bosishi va boshqa favqulodda vaziyatlar;

• tabiiy ofatlarning, shu jumladan zilzilalarning oqibatlari;

• uchinchi shaxslarning hayoti, sog‘lig‘i yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar uchun javobgarlik.

Shunday qilib, himoya nafaqat obyektning o‘zini, balki butun qurilish jarayonini ham qamrab oladi.

Polis qancha muddatga rasmiylashtiriladi?

Sug‘urta qurilish-montaj ishlarini bajarishning butun davri mobaynida - qurilishning boshlanishidan uning tugallanishigacha amal qiladi. Muddatlar o‘zgarganda, loyiha uzaytirilgan muddatga qo‘shimcha sug‘urtalanishi mumkin.

Nima uchun QMRS rasmiy bo‘lsa ham muhim ahamiyatga ega?

Amaliyotda QMRS ko‘pincha moliyalashtirishni olish uchun majburiy talab sifatida qabul qilinadi. Biroq, uning haqiqiy qiymati to‘satdan xarajatlardan qochish, loyihaning barqarorligini saqlash va avariyalar hamda fors-major holatlarining oqibatlarini minimallashtirish imkoniyatidadir.

Quruvchilar va pudratchilar uchun QMRS - bu kutilmagan hodisalar oqibatlarini bartaraf etishga emas, balki qurilishning sifati va muddatiga e’tibor qaratish imkonini beruvchi xavflarni boshqarish vositasidir.

O‘zbekistonda 1-yanvardan boshlab davlat ijtimoiy sug‘urtasining yangi tizimi amal qiladi

2026-yil 1-yanvardan O‘zbekistonda so‘nggi yillardagi muhim ijtimoiy islohot – davlat ijtimoiy sug‘urtasining yangi tizimi ishga tushirildi. U fuqarolarni kasallik, homiladorlik, ishdan bo‘shatish va boshqa hayotiy holatlarda himoya qilishga, shuningdek, ijtimoiy xavf va qashshoqlikni kamaytirishga qaratilgan.

Endilikda nafaqalar ish beruvchilar tomonidan emas, balki Davlat ijtimoiy sug‘urtasi jamg‘armasi orqali moliyalashtiriladi, bu esa ish bilan band bo‘lgan fuqarolarning barcha toifalari - davlat va xususiy sektor xodimlari, o‘zini o‘zi band qilganlar, yakka tartibdagi tadbirkorlar, dehqonlar, oilaviy biznes ishtirokchilari va hunarmandlar uchun yagona shart-sharoitlar yaratadi.

To‘lovlar bosqichma-bosqich tayinlanadi: 1-yanvardan - homiladorlik va tug‘ish nafaqasi, 1-iyuldan - vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi, 2030-yil 1-yanvardan - ishdan bo‘shash nafaqasi. To‘lovlar miqdori ish staji va rasmiy daromadlarga bog‘liq bo‘lib, ijtimoiy himoyaga muhtoj toifalar uchun oshirilgan miqdorlar ko‘zda tutilgan.

Nafaqalar "Raqamli hukumat" raqamli platformasi orqali avtomatik tarzda, ariza va qog‘oz hujjatlarsiz, oluvchini SMS orqali xabardor qilgan holda rasmiylashtiriladi.

Fuqarolar sug‘urta staji va to‘langan badallarni onlayn kuzatib borishi mumkin bo‘ladi. Yangi tizim aholini shaffof va adolatli qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlash va davlat institutlariga bo‘lgan ishonchni oshirishga qaratilgan.

O‘zbekistonda talab yuqori bo‘lgan asosiy sug‘urta turlari

O‘zbekistonda sug‘urtaning eng ommabop turlari avtotransport, mol-mulk va baxtsiz hodisalardan sug‘urtalash bo‘lib qolmoqda. Ushbu mahsulotlar kundalik xatarlar bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, fuqarolar va biznesning muhim aktivlarini himoya qilish imkonini beradi.

Avtomobil sug‘urtasi alohida o‘rin tutadi, chunki u kengaytirilgan himoyaning majburiy turlarini ham, ixtiyoriy dasturlarini ham o‘z ichiga oladi. Mulk sug‘urtasi uy-joy, tijorat ko‘chmas mulki va ishlab chiqarish obyektlari egalari orasida talabga ega.

Baxtsiz hodisalardan sug‘urtalash ko‘pincha kompaniya xodimlari, shuningdek, jismoniy shaxslar uchun qo‘shimcha himoya sifatida qo‘llaniladi. Bunday polislar jarohatlar yoki vaqtinchalik mehnat qobiliyatini yo‘qotish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplashga yordam beradi.

Bozorning rivojlanishi bilan bitta mahsulotda bir nechta himoya turlarini birlashtirgan yanada keng qamrovli sug‘urta yechimlariga qiziqish ortib bormoqda.

10-dekabr kuni Alfa Invest jamoasi Job Fair yarmarkasida ishtirok etdi

Yarmarka British Management Universityda bo‘lib o‘tdi. Alfa Invest vakillari talabalar va bitiruvchilarni sug‘urta sohasidagi dolzarb rivojlanish yo‘nalishlari bilan tanishtirdilar, amaliyot va boshlang‘ich pozitsiyalar imkoniyatlari haqida so‘zlab berdilar, shuningdek, barcha qiziquvchilar uchun individual maslahatlar o‘tkazdilar.

Alfa Invest mutaxassislari amaliy tajribalari bilan o‘rtoqlashdilar, karyera yo‘nalishlari, kompaniya ichidagi ta’lim va bozorda talab qilinadigan asosiy kompetensiyalar haqidagi savollarga javob berdilar.

Talabalarning sug‘urta sohasiga qiziqishi yuqori ekanligini ta’kidladik va taklif hamda tadbirni sifatli tashkil etgani uchun universitetga minnatdorchilik bildiramiz.

Alfa Invest yosh mutaxassislarni qo‘llab-quvvatlashda va kasbiy o‘sish hamda muvaffaqiyatli karyera qurish uchun sharoit yaratishda davom etmoqda.

2026-yil 1-yanvardan O‘zbekistonda OSAGO qoidalariga kiritilgan o‘zgartirishlar

2026-yildan O‘zbekistonda Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish (OSAGO) bo‘yicha yangilangan qoidalar kuchga kiradi. Ushbu o‘zgarishlar yo‘l harakati ishtirokchilari uchun himoya darajasini oshirish va hozirgi iqtisodiy sharoitlarni e’tiborga olib stavkalarni yangilashga qaratilgan.

Asosiy o‘zgarishlar

Sug‘urta to‘lovlari limitlarining ortishi

OSAGO bo‘yicha maksimal qamrov miqdori 40 million so‘mdan 80 million so‘mgacha oshadi. Bu haydovchilarga baxtsiz hodisa yuz bergan taqdirda real kompensatsiya olish va shaxsiy qo‘shimcha xarajatlarni kamaytirish imkonini beradi.

Yangi tariflar

2026-yildan boshlab bazaviy sug‘urta stavkalari yangilanadi:

• Viloyatlar uchun - 160 000 so‘m;

• Toshkent sh. uchun - 192 000 so‘m.

Polis narxi tanlangan formatga bog‘liq bo‘ladi: cheklangan yoki cheklanmagan sondagi haydovchilar bilan.

Sug‘urta jarayonlarini raqamlashtirish

2026-yil 1-apreldan boshlab Yagona sug‘urta billing tizimi kuchga kiradi. U orqali quyidagilar ta’minlanadi:

• sug‘urtalovchilar va davlat idoralari o‘rtasida avtomatik ma’lumotlar almashinuvi;

 • polisni tezroq rasmiylashrish;

• ma’lumotlar dolzarbligining nazorati.

Sug‘urta to‘lovlarini kafolatlash jamg‘armasi funksiyalarining kengayishi

Jamg‘arma nafaqat to‘lovlarni ta’minlaydi, balki quyidagilarni ham taqdim etadi:

• YTH yuz berganda huquqiy yordam,

• baholovchilar xizmatlari,

• hujjatlarni tayyorlash bo‘yicha maslahatlar. Bu avtomobil egalari uchun nimani anglatadi?

Yangilangan OSAGO polisi moliyaviy himoya qilish uchun yanada samarali vositaga aylanadi.

Limitlarning oshishi, raqamli jarayonlar va qo‘shimcha xizmatlar - bularning barchasi YTHni tartibga solishni soddalashtiradi va haydovchilarga yukni kamaytiradi.

Mana, bagaj sug‘urtasi va Alfa Invest uslubiga moslashtirilgan blog posti - kichik sarlavhalar, mantiq va ozgina reklama uslubi bilan, lekin g‘ashni keltirmaydigan darajada.

Parvozni nima uchun sug'urta qilish kerak

Aviatsiya sayohatlari paytida kutilmagan vaziyatlar yuzaga kelishi mumkin: reys kechikishi, bagajning yo'qolishi, jarohatlanish, parvozning bekor qilinishi. Parvoz vaqti uchun sug'urta polisi moliyaviy yo'qotishlardan himoya qiladi va muammo bilan yolg'iz qolmasligingizga ishonch beradi.

Yo'lovchilar uchun sug'urta nimalarni qoplashi mumkin

• Parvoz paytidagi baxtsiz hodisalar – jarohatlar, tibbiy yordam talab qiladigan holatlar.

• Reysning kechikishi yoki bekor qilinishi – ovqatlanish, yashash, chiptalarni qayta rasmiylashtirish xarajatlari qoplanadi.

• Bagajning yo'qolishi yoki shikastlanishi – narsalarning narxini, yo'qotish yoki kechikishdagi zararni qoplash.

• Hujjatlarning yo'qolishi – agar hujjatlar parvoz paytida yo'qolgan bo'lsa, ularni tiklash.

Qachon sug'urta rasmiylashtirish kerak

• Agar siz tez-tez uchsangiz, ayniqsa boshqa aeroport orqali uchish (peresadka) bilan.

• Uzoq parvozlar va xalqaro sayohatlarda.

• Bagajingizda qimmatbaho mulk (texnika, hujjatlar, muhim narsalar) bo'lsa.

• Bolalar yoki keksa kishilar bilan sayohat qilsangiz – qiyin vaziyatlardan qochish uchun.

Parvoz uchun sug'urtani qanday rasmiylashtirish mumkin

1. Sug'urta mahsulotini tanlang – "Parvoz vaqti uchun" yoki "Sayohatlar uchun" turlarini tanlang.

2. Uchib ketish sanasi, marshrut, yo'lovchilar sonini kiriting.

3. Chipta sotib olishda yoki alohida sug'urta polisni qo'shing.

4. Tasdiqlashni oling – elektron polis. Hammasi tayyor.

Odatda, rasmiylashtirish bir necha daqiqa davom etadi va sug'urta polisi faqat parvoz davri hamda tranzit parvozlari davrida amal qiladi.

Parvozdan oldin nimani hisobga olish muhim

• Qoplash shartlarini tekshiring. Polis reys kechikishini, bagaj yo'qolishini va tibbiy yordamni o'z ichiga olishiga ishonch hosil qiling.

• To'lov limitlariga qarang. Qoplama summasi qanchalik yuqori bo'lsa, sayohat shunchalik xotirjam o'tadi.

• Kompensatsiya olish jarayonini aniqlang. Reys kechikishi yoki bekor qilinganida qanday hujjatlar talab qilinishini oldindan bilib oling.

• Polisni qo'l ostida saqlang. Zarurat tug'ilganda tez ko'rsatish uchun elektron nusxasini telefonda saqlash yaxshidir.

Sayohat paytida teletibbiyot: shifokor uzoqda bo‘lganida tezkor yechim

Teletibbiyot nima

Teletibbiyot - bu shifokor bilan video, chat yoki audio qo‘ng‘iroq orqali onlayn maslahatlashuv. Bu, ayniqsa, sayohat paytida juda qulay: yaqin klinikani qidirish yoki alomatlarni notanish tilda tushuntirishning hojati yo‘q - shifokor siz bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri telefoningiz orqali bog‘lanishi mumkin.

 Teletibbiyot haqiqatan ham yordam berganda

Yengil alomatlar

Bezovtalik, shamollash, allergiya - shifokor sizga nima qilish kerakligi va klinikaga borishga arziydimi yoki yo‘qmi – zarur maslahatni beradi.

 Vaqt va pulni tejash

Onlayn maslahatlar ko‘pincha chet elda shifokorga borishdan ko‘ra tezroq va arzonroq.

Tezkor yo‘nalish

Shifokor sizga vaziyat qanchalik jiddiyligini va darhol kasalxonaga borishingiz kerakligini tushunishga yordam beradi.

Onlayn shifokor klinikaning o‘rnini bosa olmasa

• Jiddiy jarohatlar yoki yuqori isitma shaxsan tekshiruvni talab qiladi.

• Onlayn maslahatlar chet elda rasmiy davolanish deb hisoblanmasligi mumkin.

• Ba’zan qon tahlillari, rentgen yoki masofadan turib amalga oshirib bo‘lmaydigan boshqa testlar talab qilinishi mumkin. Teletibbiyot – eng yaxshi birinchi qadam, ammo u shifokor qabulining to‘liq o‘rnini bosa olmaydi.

Sayohat paytida teletibbiyotdan qanday to‘g‘ri foydalanish kerak

1. Polisingizni qo‘lingiz ostida saqlang - sug‘urta ko‘pincha qayerga borish kerakligini aytadi.

2. Teletibbiyotdan boshlang - bu klinikaga keraksiz qatnashlardan qochishga yordam beradi.

3. Agar alomatlaringiz yomonlashsa, shifokor qabulini kechiktirmang.

4. Internet aloqangizni tekshiring - konsultatsiyangizning aniqligi internet sifatiga bog‘liq.

Xulosa

Teletibbiyot - bu sizga tezda tibbiy maslahat olish, vahima qilishdan qochish va to‘g‘ri qaror qabul qilishga yordam beradigan sayohat uchun qulay vosita. Bu yengil hodisalar uchun juda yaxshi, ammo og‘ir alomatlar uchun klinikaning o‘rnini bosa olmaydi.

Baxtsiz hodisalardan sug‘urta qilish nima

Baxtsiz hodisalardan sug‘urta qilish - bu to‘satdan sodir bo‘lgan voqealar: jarohat, nogironlik, jiddiy jarohat yoki o‘lim holatlarida sizni va yaqinlaringizni himoya qiladigan polis. Afzalligi shundaki, siz kutilmagan hodisa bo‘lsa ham, moliyaviy himoyaga ega bo‘lasiz.

Polis odatda nimalarni qoplab beradi

• Jarohatlar: sinishlar, kuyishlar, lat yeyishlar, maishiy yoki ko‘chadagi baxtsiz hodisalar.

• Vaqtinchalik mehnat qilish qobiliyatini yo‘qotish – sug‘urtalovchi ishlashga qodir bo‘lguningizcha sizga kompensatsiya to‘laydi. • Agar baxtsiz hodisa jiddiy jarohatga olib kelgan bo‘lsa, doimiy nogironlik (nogironlik) yuzaga kelsa.

• O‘lim holatida – sug‘urta qoplamasi (merosxo‘rlarga to‘lov).

Nima uchun baxtsiz hodisalardan sug‘urtalash polisini rasmiylashtirish zarur

• Bu o‘zingizni va oilangizni jarohatlar va fojealarning oqibatlaridan himoya qilishning arzon, ammo ishonchli usuli.

• Polis to‘lovlarni kafolatlaydi – hatto hodisa uyda, ta’tilda yoki ko‘chada sodir bo‘lsa ham. • Sug‘urta ko‘pincha 24/7 amal qiladi – siz nafaqat ishda, balki kundalik hayotingizda ham himoya ostida bo‘lasiz.

• Bu qulay: sug‘urtachilar sizga onlayn polis sotib olish va bir necha daqiqada elektron hujjat rasmiylashtirish imkonini beradi.

Ushbu turdagi sug‘urta kimlar uchun dolzarb • Faol turmush tarzini olib boradiganlar – sport, sayr qilish, sayohat qilish, ayniqsa jarohat olish xavfi yuqori bo‘lsa.

• Ishlovchilar va oilalilar uchun – mehnat qobiliyatini yo‘qotish moliyaviy yukka aylanmasligi uchun.

• Kutilmagan vaziyatlarda xotirjamlik va moliyaviy barqarorlikni saqlab qolishni istaganlar uchun.

Qanday rasmiylashtirish kerak

1. Zarur polisni tanlang (yillik, olti oylik, sayohat vaqti uchun va boshqa).

2. Sug‘urta mukofotini to‘lang – ko‘pchilik onlayn to‘lovni va polisni internet orqali olishni taklif etadi.

3. Agar sug‘urta hodisasi yuz bersa, yordam so‘rang, hujjatlarni topshiring va kompensatsiya oling.

Amaliy foyda

Baxtsiz hodisalardan sug‘urta qilish zamonaviy dunyoda moliyaviy xavfsizlikning muhim elementi. U jarohat, nogironlik yuzaga kelganda yoki boshqa kutilmagan vaziyatlarda himoya qiladi.